Fond zdravstvenog osiguranja Republike Srpske (FZO RS) dostavio je dodatna pojašnjenja povodom informacija o obavezi plaćanja zdravstvenog osiguranja za penzionere koji su penzije ostvarili u inostranstvu, naglašavajući da se ta obaveza odnosi samo na određene kategorije osiguranika.
Podsjećamo, prema ranijim navodima, oko 10.000 srazmjernih penzionera sa većinskim radnim stažom u inostranstvu, a koji žive u Republika Srpska, od 1. maja ostaje bez zdravstvenog osiguranja.
Iz Fonda ističu da penzioneri koji su cijeli ili veći dio radnog vijeka proveli u Republici Srpskoj i Bosna i Hercegovina nemaju dodatnu obavezu plaćanja doprinosa, jer se za njih doprinosi već uplaćuju putem Fond za penzijsko i invalidsko osiguranje Republike Srpske.
Također, penzioneri koji su radni vijek proveli u državama s kojima BiH ima sporazum o socijalnom osiguranju nemaju dodatne troškove, jer njihovo zdravstveno osiguranje pokriva država iz koje primaju penziju.
Ko mora plaćati doprinos za zdravstveno osiguranje
Prema pojašnjenju Fonda, obavezu plaćanja doprinosa po stopi od 10,2 posto imaju samo određene kategorije:
– osobe koje primaju penziju iz drugih država u kojima su provele većinski radni vijek, a imaju prebivalište u Republici Srpskoj
– osobe koje primaju penziju iz država s kojima BiH nema zaključen sporazum o socijalnom osiguranju, a također imaju prebivalište u Republici Srpskoj
Ova obaveza postoji bez obzira na manji dio staža ostvaren u Republici Srpskoj, jer se radi o licima koja većinu prihoda ostvaruju izvan ovog entiteta.
„Dakle, obavezu o kojoj se često govori u javnosti imaju isključivo oni koji su većinski radni vijek proveli u inostranstvu i na osnovu toga ostvaruju glavni dio penzije“, navode iz Fonda.
Kako ističu, ta lica su tokom radnog vijeka uplaćivala doprinose i koristila zdravstveni sistem u drugim državama, a sada zdravstvenu zaštitu koriste u Republici Srpskoj, bez obaveze plaćanja doprinosa u zemlji iz koje primaju penziju.
„Zbog toga je, prema ovom tumačenju, logično da učestvuju u finansiranju sistema koji koriste u Republici Srpskoj, umjesto da troškove snose drugi osiguranici i budžet“, dodaje se u saopštenju.
Ko ima pravo na zdravstveno osiguranje
Iz Fonda naglašavaju da je sistem zasnovan na principima solidarnosti i pravičnosti, te podsjećaju da su socijalno osjetljive kategorije stanovništva zaštićene zakonskim rješenjima još od 2019. godine.
Prema Zakonu o obaveznom zdravstvenom osiguranju, pravo na osiguranje imaju, između ostalih, djeca, učenici i studenti, trudnice i porodilje, osobe starije od 65 godina, lica s invaliditetom, oboljeli od teških i hroničnih bolesti, kao i osobe bez prihoda.
Za ove kategorije doprinose ne plaćaju sami građani, već se sredstva obezbjeđuju iz budžeta Republike Srpske.
„Ustavna zaštita ovih kategorija ne znači da doprinosi ne postoje, već da država preuzima obavezu njihovog plaćanja kako bi se zaštitili najugroženiji“, navodi se u saopštenju.
S druge strane, kako ističu iz Fonda, osobe koje većinski prihod ostvaruju iz inostranstva ne spadaju u ovu grupu, već imaju zakonsku obavezu da učestvuju u finansiranju zdravstvenog sistema.
„Ova pitanja ne mogu se izjednačavati. Jedno je socijalna zaštita najugroženijih koju finansira država, a drugo je princip da svi koji koriste zdravstvenu zaštitu učestvuju u njenom finansiranju u skladu sa svojim mogućnostima“, zaključeno je iz FZO RS.
