Moguća obustava rada Nova Željezara Zenica predstavlja jedan od najvećih ekonomskih rizika za Bosna i Hercegovina u posljednjim godinama.
Riječ je o potencijalnom udaru koji bi mogao izazvati lančanu reakciju u industriji, energetici i tržištu rada.
Hiljade radnih mjesta pod prijetnjom
U slučaju gašenja proizvodnje:
- bez posla bi ostalo oko 1.900 radnika u Željezari
- dodatno bi bilo ugroženo više od 10.000 radnih mjesta u povezanim sektorima
Ukupno, indirektni efekti mogli bi pogoditi desetine hiljada građana kroz pad prihoda i potrošnje.
Najavljeni protesti radnika
Predsjednik sindikata Rašid Fetić najavio je proteste ispred Vijeće ministara Bosne i Hercegovine.
- očekuje se dolazak 500 do 600 radnika u Sarajevo
- radnici traže hitno rješenje i reakciju institucija
Ogroman značaj za ekonomiju BiH
Željezara Zenica ima ključnu ulogu u ekonomiji:
- učestvuje sa oko 2,5% u BDP-u
- generiše stotine miliona KM kroz promet i izvoz
- osigurava značajne prihode kroz poreze i doprinose
Njeno zatvaranje značilo bi pad industrijske proizvodnje i dodatni pritisak na budžete.
Problemi sa sirovinama i gubicima
Predstavnici kompanije upozoravaju:
- poslovanje traje uz gubitke već mjesecima
- zalihe koksa dovoljne su samo do polovine maja
- hitno je potrebno sistemsko rješenje
Domino efekat na cijelu privredu
Gašenje Željezare imalo bi posljedice na brojne sektore:
Energetika
- Elektroprivreda BiH gubi velikog potrošača
Rudarstvo
- rudnici ostaju bez ključnog kupca
Transport
- Željeznice FBiH
- Željeznice Republike Srpske
- dio sistema zavisi i do 60% od prometa vezanog za Željezaru
Privreda i mali biznisi
- pogođeno više od 500 kompanija
- ugrožene transportne firme, dobavljači i servisi
Zenica u centru krize
Zenica bi bila najteže pogođena:
- pad potrošnje
- zatvaranje malih biznisa
- rast nezaposlenosti
- povećani socijalni pritisci
Efekti bi se brzo proširili na cijelu Federaciju BiH i Republiku Srpsku.
Zaključak
Obustava rada Željezare Zenica predstavljala bi sistemski ekonomski udar:
- pad industrijske proizvodnje
- rast nezaposlenosti
- smanjenje budžetskih prihoda
- destabilizaciju tržišta
Rješenje ovog problema postaje jedno od ključnih ekonomskih pitanja za Bosnu i Hercegovinu.
