Građani Bosne i Hercegovine mogli bi se u narednom periodu suočiti s novim poskupljenjem goriva. Prema procjenama energetskih stručnjaka, cijena litre goriva mogla bi dostići i 3 KM ukoliko se nastavi rast cijena nafte na svjetskom tržištu.
Stručnjak za energetiku Almir Bečarević izjavio je da se cijena barela nafte na svjetskim berzama trenutno kreće oko 87 dolara. Ukoliko se ovaj nivo zadrži i naredne sedmice, na benzinskim pumpama u Bosni i Hercegovini moglo bi doći do novog poskupljenja goriva od oko 10 feninga po litru.
Moguć dalji rast cijena
Bečarević upozorava da bi u slučaju dodatnog rasta cijene nafte, između 90 i 100 dolara po barelu, cijena goriva u BiH mogla dostići i 3 KM po litru. Takav scenario predstavljao bi značajan finansijski pritisak na građane i privredu.
Pojedine benzinske pumpe u Federaciji BiH već su reagovale na kretanja na tržištu, pa su cijene goriva u posljednjim danima povećane za 20, 30 pa čak i 50 feninga po litru.
Na benzinskim pumpama u Banjoj Luci cijene dizela trenutno se kreću između 2,62 i 2,85 KM po litru, dok je cijena benzina oko 2,41 KM.
Globalni faktori utiču na tržište
Rast cijena nafte izazvao je zabrinutost i na globalnom nivou. Direktorica Međunarodnog monetarnog fonda (MMF) Kristalina Georgieva upozorila je da bi dugotrajniji rast cijena nafte mogao dodatno povećati inflaciju i usporiti ekonomski rast u svijetu.
Prema procjenama MMF-a, povećanje cijene nafte za 10 posto tokom jedne godine može povećati globalnu inflaciju za oko 0,4 procentna poena, dok bi privredni rast mogao biti smanjen za 0,1 do 0,2 posto.
Georgieva je istakla da je svjetska ekonomija do sada pokazala određenu otpornost, sa stopom rasta od oko 3,3 posto, ali je naglasila da nove geopolitičke tenzije na Bliskom istoku predstavljaju dodatni rizik za stabilnost energetskog tržišta.
Moguće kratkotrajno poskupljenje
S druge strane, pojedini ekonomisti smatraju da bi rast cijena goriva mogao biti privremen. Glavni ekonomista švedske banke SEB, Mikel Nestor, ocijenio je da aktuelni sukob u Iranu vjerovatno neće izazvati dugoročni skok cijena nafte.
Prema njegovim procjenama, trenutni rast cijena mogao bi trajati samo nekoliko sedmica, nakon čega bi tržište moglo stabilizovati cijene energenata.
Ipak, ukoliko se geopolitičke tenzije na Bliskom istoku nastave, građani Bosne i Hercegovine mogli bi se suočiti s novim talasom poskupljenja goriva, što bi se gotovo sigurno odrazilo i na rast cijena prevoza, hrane i drugih proizvoda.
