Vlasti Republike Srpske potpisale su krajem januara jednogodišnji ugovor vrijedan oko tri miliona konvertibilnih maraka s američkom lobističkom firmom McGinnis Lochridge LLP. Riječ je o firmi s kojom je RS sarađivala i ranijih godina, a ugovor je evidentiran u američkom registru Foreign Agents Registration Act (FARA).
Prema dostupnim podacima, lobistička firma će savjetovati i zastupati Republiku Srpsku u pitanjima međunarodnog prava, uključujući tumačenje Dejtonskog mirovnog sporazuma, kao i odnose s međunarodnim organizacijama poput UN-a, OSCE-a, EU-a i Vijeća Evrope. U opis poslova ulazi i komunikacija s američkim zvaničnicima, članovima Kongresa, federalnim agencijama te medijske i savjetodavne aktivnosti u SAD-u.
Podaci iz FARA registra pokazuju da od ukupno 16 subjekata iz Bosne i Hercegovine koji lobiraju u Sjedinjenim Američkim Državama, čak 14 zastupa interese Republike Srpske. Osim ugovora s firmom McGinnis Lochridge, RS je početkom 2026. godine angažovala i Lucas Compton LLC, s ugovorom vrijednim gotovo milion KM, čiji je cilj kreiranje pozitivnog političkog i medijskog narativa u Vašingtonu.
Dodik ponovo aktivan u SAD-u
Krajem oktobra 2025. godine Office of Foreign Assets Control (OFAC) uklonio je s liste sankcionisanih predsjednika RS-a Milorad Dodik, članicu Predsjedništva BiH Željka Cvijanović i još 47 osoba i entiteta. Nakon toga uslijedile su i posjete zvaničnika RS-a Sjedinjenim Državama.
Dodik je po povratku izjavio da je imao više formalnih i neformalnih sastanaka, na kojima je ponavljao stav da je Dejtonski sporazum narušen, ali da ne odustaje od svojih političkih ciljeva.
Prema navodima medija, američka kongresmenka Anna Paulina Luna uputila je poziv rukovodstvu RS-a da prisustvuje događajima u okviru njene političke kampanje. Slični pozivi, kako se navodi, upućeni su i predstavnicima stranke Gruzijski san.
Reakcije i upozorenja
Profesor međunarodnih odnosa Miloš Šolaja smatra da je vidljiva nova dinamika u odnosima RS-a i SAD-a, ali upozorava da će dalji razvoj zavisiti od političkih procesa u Americi, uključujući međuizbore i predsjedničke izbore.
S druge strane, bivši ambasador BiH u Velikoj Britaniji Branko Nešković ističe da ostaje otvoreno pitanje stvarnih ciljeva lobiranja, ali i njegove cijene za građane Republike Srpske.
Odgovor institucija BiH
U međuvremenu, Ministarstvo vanjskih poslova BiH reagovalo je na ugovor koji je predstavništvo RS-a u Beču potpisalo s kanadskom firmom Dickens & Madson, na čijem je čelu lobista Ari Ben-Menashe. Mediji navode da je vrijednost tog ugovora oko četiri miliona dolara, a da se kao ciljevi spominju podrška otcjepljenju RS-a i uklanjanje visokog predstavnika Christian Schmidt, zbog čega je podnesena i krivična prijava Tužilaštvu BiH.
Ministar vanjskih poslova Elmedin Konaković tvrdi da su aktivnosti vlasti RS-a u velikoj mjeri neutralisane te da najavljeni politički ciljevi, poput secesije ili ukidanja OHR-a, nisu ostvareni.
Analitičari zaključuju da bi za Republiku Srpsku i samo formalno prisustvo visokim političkim događajima u SAD-u predstavljalo simboličan uspjeh, dok bi stvarni politički uticaj zahtijevao znatno više od skupog lobiranja.
