Potpredsjednik Republike Srpske Ćamil Duraković uputio je zvaničan zahtjev Misiji OSCE-a u Bosni i Hercegovini, kao i ambasadama država članica OSCE-a, tražeći da jedna ili više država pokrenu Moskovski mehanizam zbog, kako navodi, sistemskog kršenja ljudskih prava Bošnjaka u entitetu Republika Srpska.
Cilj inicijative je formiranje nezavisne međunarodne ekspertske komisije koja bi istražila dugogodišnje oblike diskriminacije, s posebnim fokusom na povratničku bošnjačku populaciju, za koje Duraković tvrdi da domaće institucije godinama ne sankcionišu.
Dugogodišnja diskriminacija bez institucionalne zaštite
U obrazloženju zahtjeva Duraković navodi da se radi o kontinuiranim i sistemskim povredama prava, među kojima su:
- uskraćivanje prava na obrazovanje na bosanskom jeziku,
- izrazito neravnomjerna budžetska raspodjela,
- minimalna zastupljenost Bošnjaka u javnim institucijama i zapošljavanju,
- neprocesuiranje zločina iz mržnje i govora mržnje,
- institucionalno tolerisanje ili podrška glorifikaciji ratnih zločinaca i negiranju sudski utvrđenih činjenica.
„Radi se o dugotrajnoj praksi diskriminacije, posebno prema povratnicima, koju domaće institucije nisu zaustavile“, navodi Duraković.
Obilježavanje 9. januara i incidenti u Potočarima kao alarm
Posebno je istaknuto nastavak obilježavanja 9. januara, iako je taj datum presudama najviših sudskih instanci proglašen diskriminatornim.
„Obilježavanje 9. januara predstavlja simbol institucionalnog ignorisanja prava Bošnjaka i dodatno produbljuje osjećaj nesigurnosti među povratnicima“, upozorio je Duraković.
Kao dodatni alarm naveo je i nedavni incident ispred Memorijalnog centra Srebrenica – Potočari, u kojem su, prema njegovim riječima, zabilježeni elementi etničke provokacije, govora mržnje i zastrašivanja.
„To je direktan napad na dostojanstvo žrtava genocida, ali i na sigurnost zaposlenih i posjetilaca Memorijalnog centra“, dodao je.
Iscrpljena domaća pravna sredstva
U zahtjevu se naglašava da su sva domaća pravna i institucionalna sredstva iscrpljena, te da je izostanak reakcije nadležnih organa doveo do normalizacije diskriminacije i stvaranja atmosfere nekažnjivosti.
Duraković podsjeća da Moskovski mehanizam OSCE-a omogućava državama učesnicama da, čak i bez saglasnosti vlasti države ili entiteta na koji se odnosi, formiraju nezavisnu misiju za istragu ozbiljnih kršenja ljudskih prava.
„Ljudska prava su međunarodna obaveza“
„Ljudska prava nisu unutrašnje pitanje, već međunarodna obaveza. Kada institucije ne štite jednakost svojih građana, međunarodna zajednica ima i pravo i odgovornost da reaguje“, poručio je Duraković.
