Duge kolone, višesatna čekanja i pojačane kontrole na graničnim prelazima ponovo su postali svakodnevna pojava za građane Bosne i Hercegovine i drugih zemalja koje nisu članice Evropske unije. Iako se gužve najčešće povezuju s turističkom sezonom, razlozi su znatno dublji i povezani s promjenama u evropskim sigurnosnim i migracijskim politikama.
Jedan od ključnih faktora je uvođenje novog sistema evidencije ulazaka i izlazaka (EES), koji Evropska unija postepeno implementira na svojim vanjskim granicama. Ovaj sistem podrazumijeva detaljniju kontrolu putnika iz trećih zemalja, uključujući biometrijske podatke i precizno bilježenje svakog ulaska i izlaska iz EU.
U praksi, to znači sporiji protok saobraćaja i duža zadržavanja na granicama, čak i za putnike koji putuju turistički, poslovno ili samo tranzitiraju kroz zemlje Unije.
Paralelno s tehničkim promjenama, pitanje migracija dodatno je pojačalo sigurnosne mjere. Brojne evropske države, pod pritiskom unutrašnjih političkih i sigurnosnih izazova, odlučuju se za strožije kontrole na vanjskim granicama. Takav pristup, međutim, ne pravi jasnu razliku između različitih kategorija putnika.
Radnici na privremenom radu, dijaspora, porodice s djecom i turisti često se nalaze pod istim režimom provjera kao i migracijski tokovi koje EU nastoji kontrolisati. Time obični građani, koji posjeduju uredne dokumente i putuju u skladu sa zakonima, postaju indirektno pogođeni restriktivnijim politikama.
Sve to dovodi do osjećaja da se granice ponovo pretvaraju u čvrste barijere, ne samo između teritorija, već i između prava i slobode kretanja. Za mnoge građane regiona, putovanje u Evropsku uniju danas je znatno složenije i neizvjesnije nego prije samo nekoliko godina.
