Globalna kretanja na finansijskim tržištima tokom 2025. godine negativno su se odrazila na izravna strana ulaganja širom svijeta, a posljedice tog trenda osjetila je i Bosna i Hercegovina. Prema podacima Konferencije Ujedinjenih nacija za trgovinu i razvoj (UNCTAD), rastuće trgovinske tenzije, geopolitička neizvjesnost i nestabilnost tržišta doveli su do smanjenja investicione aktivnosti već u prvoj polovini godine.
Takvo okruženje uticalo je i na BiH, gdje je zabilježen pad priliva stranog kapitala. Preliminarni podaci Centralne banke Bosne i Hercegovine pokazuju da su izravna strana ulaganja u periodu od januara do juna 2025. godine iznosila 780,1 milion KM, odnosno 398,8 miliona eura, piše Raport.
U poređenju s istim periodom prethodne godine, riječ je o padu od 12,5 posto, i to uprkos činjenici da su u obračun uključene i procijenjene zadržane dobiti stranih kompanija koje posluju u BiH.
Najveći investitori i tokovi kapitala
Posmatrano prema zemljama porijekla kapitala, najveći investitori u Bosnu i Hercegovinu u prvoj polovini 2025. godine bili su:
- Hrvatska – 203,5 miliona KM
- Njemačka – 174,2 miliona KM
- Srbija – 108,3 miliona KM
Rast ulaganja zabilježen je i iz Slovenije, Austrije i Italije, dok su istovremeno evidentirani negativni tokovi kapitala iz pojedinih država. Najveći odljevi zabilježeni su iz Nizozemske i Švicarske (po 30,2 miliona KM) te iz Ujedinjenog Kraljevstva (25,2 miliona KM).
Najveće povećanje vlasničkih udjela u bh. kompanijama dolazilo je iz Njemačke i iznosilo je 156,6 miliona KM.
Sektori koji i dalje privlače ulaganja
Po sektorima, najviše stranog kapitala uloženo je u:
- finansijske djelatnosti (bez osiguranja i penzionih fondova) – 204,6 miliona KM
- trgovinu na malo i veliko
- energetski sektor
- prehrambenu industriju
Ovi sektori i dalje važe za najatraktivnije za strane investitore, uprkos usporavanju globalnih ekonomskih tokova.
Fokus na EU i nove investicijske partnere
Iz Agencije za unapređenje inozemnih investicija BiH (FiPA) navode da će tokom 2026. godine fokus biti na tržištu Evropske unije, posebno zemljama srednje Evrope, ali i na susjednim državama te zemljama Perzijskog zaljeva. Planirane su dodatne promotivne aktivnosti, poslovni forumi i jačanje saradnje s diplomatsko-konzularnom mrežom BiH.
FiPA je za 2025. godinu izdvojila 12 kompanija koje su ukupno investirale oko 530 miliona KM i zapošljavaju više od 2.500 radnika u Bosni i Hercegovini. Među najvećim investitorima su VE Ivovik d.o.o. Sarajevo, s procijenjenom investicijom većom od 260 miliona KM, kao i Medicana Sarajevo i Joma Packaging d.o.o. Kreševo.
Na listi se nalaze i kompanije poput Hemofarma, LPP-a, ELIN Motorsa, TEMAX-a i Concentrixa BH, koje i dalje predstavljaju važan oslonac stranih ulaganja u domaću privredu, uprkos nepovoljnom globalnom investicijskom okruženju.
